Simge
New member
PES Ne Demek? Oyunun Adından Seriye Uzanan Hikâye
PES kelimesini ilk kez duyan birinin kafasının karışması çok normal. Özellikle futbol oyunlarıyla ilgilenmeye yeni başlayan biri için “PES”, “eFootball”, “FIFA” ve “EA Sports FC” isimleri birbirine girebiliyor. Benim açımdan PES denince akla yalnızca bir futbol oyunu değil, PlayStation döneminden internet kafelere, arkadaş maçlarından uzun turnuvalara kadar uzanan oldukça güçlü bir oyun kültürü geliyor.
Peki PES tam olarak ne demek? Neden yıllarca FIFA ile karşılaştırıldı? PES neden bir noktadan sonra eFootball adına geçti? Daha da önemlisi, oyuncuların bu değişime verdiği tepki neden bu kadar farklı oldu?
Bu başlıkta biraz kelimenin anlamına, biraz serinin tarihine, biraz da oyuncuların farklı deneyimlerine bakmak istiyorum. Özellikle “kim daha çok sever?” gibi basit bir tartışma yerine, erkek ve kadın oyuncuların deneyimlerinde görülebilen farklı öncelikleri genelleme yapmadan karşılaştırmanın daha anlamlı olduğunu düşünüyorum. Siz PES'i hangi yönüyle hatırlıyorsunuz?
PES Açılımı Nedir?
PES, İngilizce “Pro Evolution Soccer” ifadesinin kısaltmasıdır. Seri, Japon oyun şirketi Konami tarafından geliştirildi. PES adı özellikle 2000'li ve 2010'lu yıllarda futbol oyunları denince dünyanın en bilinen markalarından biri haline geldi.
Serinin kökleri daha eskiye dayanıyor. Konami'nin futbol oyunları farklı pazarlarda farklı isimlerle yayımlanırken, “Winning Eleven” markası özellikle Japonya'da ve bazı Asya pazarlarında öne çıktı. Avrupa ve diğer bölgelerde ise “Pro Evolution Soccer”, yani PES adı yaygınlaştı.
Buradaki “Pro Evolution Soccer” ifadesini Türkçeye kabaca “Profesyonel Evrim Futbolu” şeklinde çevirmek mümkün olsa da günlük kullanımda PES'in açılımını Türkçeleştirmekten ziyade doğrudan “PES” demek daha doğal.
Önemli nokta şu: PES artık güncel serinin adı değil. Konami, 2021 yılında seriyi eFootball markası altında yeniden konumlandırdı. Bu nedenle günümüzde “PES oynuyorum” diyen bir kişi çoğu zaman teknik olarak eski PES oyunlarından veya genel olarak Konami'nin futbol serisinden bahsediyor olabilir.
PES ile FIFA Arasındaki Temel Fark Neydi?
PES-FIFA karşılaştırması yıllarca futbol oyunu forumlarının en bitmeyen tartışmalarından biriydi.
Ancak iki oyunun güçlü tarafları tamamen aynı değildi. FIFA'nın lisans kapsamı, resmi takımlar, ligler, stadyumlar ve futbol dünyasının ticari sunumu konusunda önemli avantajları vardı. PES ise özellikle bazı dönemlerde oynanış fiziği, top kontrolü ve saha üzerindeki hareketlerin daha “futbol simülasyonu” hissi verdiğini savunan oyuncular tarafından öne çıkarıldı.
Bu farkı sadece “biri iyi, diğeri kötü” şeklinde değerlendirmek bence yanlış.
Örneğin gerçek futbolu takip eden bir oyuncu için takım ve oyuncu lisansları çok önemli olabilir. Sevdiği kulübün gerçek formasıyla, gerçek stadyumunda oynamak deneyimin büyük bir bölümünü oluşturabilir.
Başka bir oyuncu ise lisans eksikliklerini görmezden gelip oyunun pas sistemine, oyuncuların ağırlık hissine veya top fiziğine odaklanabilir.
Dolayısıyla “en iyi futbol oyunu hangisi?” sorusunun cevabı biraz da oyuncunun oyundan ne beklediğine bağlıdır.
Erkek Oyuncuların Bakışı: Veri, Oynanış ve Rekabet
Burada özellikle bir ayrımın altını çizmek gerekiyor: “Erkekler objektiftir, kadınlar duygusaldır” gibi bir sonucu bilimsel gerçekmiş gibi sunmak doğru olmaz. Oyuncuların tercihlerini cinsiyete göre kesin biçimde sınıflandırmak mümkün değildir.
Bununla birlikte, futbol oyunları üzerine yapılan topluluk tartışmalarında erkek oyuncuların bir bölümünün istatistikler, rekabetçi performans ve oynanış mekanikleri üzerinde yoğunlaştığı görülebiliyor. Aynı şekilde bu alanlara büyük ilgi gösteren kadın oyuncular da var.
Örneğin rekabetçi bir oyuncu için Messi'nin reytingi, oyuncunun hızlanma değeri veya takımın oyun içindeki meta performansı yalnızca “sayı” değildir. Bunlar doğrudan kazanma ihtimalini etkileyen değişkenlerdir.
Bu noktada veri odaklı yaklaşım oldukça faydalı.
Bir oyuncu “Bu forvet çok iyi” diyebilir. Fakat daha sistematik yaklaşan başka bir oyuncu şunlara bakabilir:
- Şut isabeti
- Hızlanma ve maksimum hız
- Fiziksel mücadele
- Pas doğruluğu
- Oyuncunun pozisyon alma davranışı
- Form durumu
- Oyun içindeki kullanım biçimi
Özellikle çevrim içi rekabetin güçlenmesiyle bu tür analizler futbol oyunlarının önemli bir parçası haline geldi.
Ama burada da ilginç bir çelişki ortaya çıkıyor: Veri her şeyi açıklamıyor.
Bir oyuncunun istatistikleri mükemmel olabilir fakat kontrol hissi kullanıcıya kötü gelebilir. Başka bir oyuncunun reytingi daha düşük olsa bile kullanıcı o futbolcuyla daha iyi performans gösterebilir.
Yani objektif veri, deneyimin tamamını değil, yalnızca bir bölümünü açıklar.
Kadın Oyuncuların Bakışı: Kimlik, Temsil ve Duygusal Bağ
Kadın oyuncuların futbol oyunlarına yaklaşımını yalnızca “duygusal” olarak tanımlamak da aynı derecede problemli.
Birçok kadın oyuncu son derece rekabetçi olabilir; istatistikleri inceleyebilir, taktik geliştirebilir ve çevrim içi sıralamalarda mücadele edebilir. Buna karşılık erkek oyuncular arasında da kulüp aidiyeti, nostalji ve karakterlerle kurulan duygusal bağ son derece güçlü olabilir.
Dolayısıyla daha faydalı bir karşılaştırma cinsiyet yerine oyuncu deneyiminin farklı boyutları üzerinden yapılabilir.
Örneğin bir oyuncu için tuttuğu takımın oyunda bulunması kritik olabilir. Bir başka oyuncu için kadın futbolunun temsil edilmesi önemli olabilir. Bir başkası ise çocukluğunda oynadığı PES 6'nın müziklerini veya menü tasarımını hatırladığı için oyuna bağlanabilir.
Bu son örnek özellikle önemli. Çünkü oyun deneyimindeki “duygusal” unsur, oyuncunun kararını irrasyonel hale getirmek zorunda değildir.
Nostalji de aslında oyuncu tercihlerini açıklayan ciddi bir faktördür.
Çocukluk döneminde arkadaş grubuyla PES oynayan bir kişinin yıllar sonra aynı seriye dönmesi, yalnızca oyun mekaniğinden kaynaklanmayabilir. O oyun, aynı zamanda belirli bir dönemin sosyal hafızasını temsil eder.
PES'in Sosyal Boyutu: İnternet Kafeden Online Maçlara
PES'in Türkiye'deki kültürel etkisini yalnızca satış rakamlarıyla anlamaya çalışmak eksik kalır.
PES kelimesini ilk kez duyan birinin kafasının karışması çok normal. Özellikle futbol oyunlarıyla ilgilenmeye yeni başlayan biri için “PES”, “eFootball”, “FIFA” ve “EA Sports FC” isimleri birbirine girebiliyor. Benim açımdan PES denince akla yalnızca bir futbol oyunu değil, PlayStation döneminden internet kafelere, arkadaş maçlarından uzun turnuvalara kadar uzanan oldukça güçlü bir oyun kültürü geliyor.
Peki PES tam olarak ne demek? Neden yıllarca FIFA ile karşılaştırıldı? PES neden bir noktadan sonra eFootball adına geçti? Daha da önemlisi, oyuncuların bu değişime verdiği tepki neden bu kadar farklı oldu?
Bu başlıkta biraz kelimenin anlamına, biraz serinin tarihine, biraz da oyuncuların farklı deneyimlerine bakmak istiyorum. Özellikle “kim daha çok sever?” gibi basit bir tartışma yerine, erkek ve kadın oyuncuların deneyimlerinde görülebilen farklı öncelikleri genelleme yapmadan karşılaştırmanın daha anlamlı olduğunu düşünüyorum. Siz PES'i hangi yönüyle hatırlıyorsunuz?
PES Açılımı Nedir?
PES, İngilizce “Pro Evolution Soccer” ifadesinin kısaltmasıdır. Seri, Japon oyun şirketi Konami tarafından geliştirildi. PES adı özellikle 2000'li ve 2010'lu yıllarda futbol oyunları denince dünyanın en bilinen markalarından biri haline geldi.
Serinin kökleri daha eskiye dayanıyor. Konami'nin futbol oyunları farklı pazarlarda farklı isimlerle yayımlanırken, “Winning Eleven” markası özellikle Japonya'da ve bazı Asya pazarlarında öne çıktı. Avrupa ve diğer bölgelerde ise “Pro Evolution Soccer”, yani PES adı yaygınlaştı.
Buradaki “Pro Evolution Soccer” ifadesini Türkçeye kabaca “Profesyonel Evrim Futbolu” şeklinde çevirmek mümkün olsa da günlük kullanımda PES'in açılımını Türkçeleştirmekten ziyade doğrudan “PES” demek daha doğal.
Önemli nokta şu: PES artık güncel serinin adı değil. Konami, 2021 yılında seriyi eFootball markası altında yeniden konumlandırdı. Bu nedenle günümüzde “PES oynuyorum” diyen bir kişi çoğu zaman teknik olarak eski PES oyunlarından veya genel olarak Konami'nin futbol serisinden bahsediyor olabilir.
PES ile FIFA Arasındaki Temel Fark Neydi?
PES-FIFA karşılaştırması yıllarca futbol oyunu forumlarının en bitmeyen tartışmalarından biriydi.
Ancak iki oyunun güçlü tarafları tamamen aynı değildi. FIFA'nın lisans kapsamı, resmi takımlar, ligler, stadyumlar ve futbol dünyasının ticari sunumu konusunda önemli avantajları vardı. PES ise özellikle bazı dönemlerde oynanış fiziği, top kontrolü ve saha üzerindeki hareketlerin daha “futbol simülasyonu” hissi verdiğini savunan oyuncular tarafından öne çıkarıldı.
Bu farkı sadece “biri iyi, diğeri kötü” şeklinde değerlendirmek bence yanlış.
Örneğin gerçek futbolu takip eden bir oyuncu için takım ve oyuncu lisansları çok önemli olabilir. Sevdiği kulübün gerçek formasıyla, gerçek stadyumunda oynamak deneyimin büyük bir bölümünü oluşturabilir.
Başka bir oyuncu ise lisans eksikliklerini görmezden gelip oyunun pas sistemine, oyuncuların ağırlık hissine veya top fiziğine odaklanabilir.
Dolayısıyla “en iyi futbol oyunu hangisi?” sorusunun cevabı biraz da oyuncunun oyundan ne beklediğine bağlıdır.
Erkek Oyuncuların Bakışı: Veri, Oynanış ve Rekabet
Burada özellikle bir ayrımın altını çizmek gerekiyor: “Erkekler objektiftir, kadınlar duygusaldır” gibi bir sonucu bilimsel gerçekmiş gibi sunmak doğru olmaz. Oyuncuların tercihlerini cinsiyete göre kesin biçimde sınıflandırmak mümkün değildir.
Bununla birlikte, futbol oyunları üzerine yapılan topluluk tartışmalarında erkek oyuncuların bir bölümünün istatistikler, rekabetçi performans ve oynanış mekanikleri üzerinde yoğunlaştığı görülebiliyor. Aynı şekilde bu alanlara büyük ilgi gösteren kadın oyuncular da var.
Örneğin rekabetçi bir oyuncu için Messi'nin reytingi, oyuncunun hızlanma değeri veya takımın oyun içindeki meta performansı yalnızca “sayı” değildir. Bunlar doğrudan kazanma ihtimalini etkileyen değişkenlerdir.
Bu noktada veri odaklı yaklaşım oldukça faydalı.
Bir oyuncu “Bu forvet çok iyi” diyebilir. Fakat daha sistematik yaklaşan başka bir oyuncu şunlara bakabilir:
- Şut isabeti
- Hızlanma ve maksimum hız
- Fiziksel mücadele
- Pas doğruluğu
- Oyuncunun pozisyon alma davranışı
- Form durumu
- Oyun içindeki kullanım biçimi
Özellikle çevrim içi rekabetin güçlenmesiyle bu tür analizler futbol oyunlarının önemli bir parçası haline geldi.
Ama burada da ilginç bir çelişki ortaya çıkıyor: Veri her şeyi açıklamıyor.
Bir oyuncunun istatistikleri mükemmel olabilir fakat kontrol hissi kullanıcıya kötü gelebilir. Başka bir oyuncunun reytingi daha düşük olsa bile kullanıcı o futbolcuyla daha iyi performans gösterebilir.
Yani objektif veri, deneyimin tamamını değil, yalnızca bir bölümünü açıklar.
Kadın Oyuncuların Bakışı: Kimlik, Temsil ve Duygusal Bağ
Kadın oyuncuların futbol oyunlarına yaklaşımını yalnızca “duygusal” olarak tanımlamak da aynı derecede problemli.
Birçok kadın oyuncu son derece rekabetçi olabilir; istatistikleri inceleyebilir, taktik geliştirebilir ve çevrim içi sıralamalarda mücadele edebilir. Buna karşılık erkek oyuncular arasında da kulüp aidiyeti, nostalji ve karakterlerle kurulan duygusal bağ son derece güçlü olabilir.
Dolayısıyla daha faydalı bir karşılaştırma cinsiyet yerine oyuncu deneyiminin farklı boyutları üzerinden yapılabilir.
Örneğin bir oyuncu için tuttuğu takımın oyunda bulunması kritik olabilir. Bir başka oyuncu için kadın futbolunun temsil edilmesi önemli olabilir. Bir başkası ise çocukluğunda oynadığı PES 6'nın müziklerini veya menü tasarımını hatırladığı için oyuna bağlanabilir.
Bu son örnek özellikle önemli. Çünkü oyun deneyimindeki “duygusal” unsur, oyuncunun kararını irrasyonel hale getirmek zorunda değildir.
Nostalji de aslında oyuncu tercihlerini açıklayan ciddi bir faktördür.
Çocukluk döneminde arkadaş grubuyla PES oynayan bir kişinin yıllar sonra aynı seriye dönmesi, yalnızca oyun mekaniğinden kaynaklanmayabilir. O oyun, aynı zamanda belirli bir dönemin sosyal hafızasını temsil eder.
PES'in Sosyal Boyutu: İnternet Kafeden Online Maçlara
PES'in Türkiye'deki kültürel etkisini yalnızca satış rakamlarıyla anlamaya çalışmak eksik kalır.